NATO zirvesi Trump’ın gölgesinde geçebilir!


NATO üyesi ülkelerin 29 lideri, 11-12 Temmuz’da Brüksel’de ittifakın gelecekte daha modern ve tehditlere karşı daha hızlı cevap verebilen bir yapıya dönüşmesi için birçok karara imza atılacak Brüksel Zirvesi’ne katılacak. Aralarında Türk helikopterlerin de bulunduğu 20 askeri helikopterin hava gösterisiyle başlayacak. Liderler terörle mücadele, sorumluluk paylaşımı, “Açık Kapı” politikası, NATO-AB iş birliği ve NATO Komuta Yapısının uyarlanması gibi konuları ele alacak. Zirvenin, transatlantik ilişkilerdeki gerginlik ve ABD Başkanı Donald Trump’ın özellikle sorumluluk paylaşımına yönelik eleştirilerinin gölgesinde geçmesi bekleniyor


NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’in başkanlığında gerçekleşecek zirvede Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil edecek. Stoltenberg, görev süresi kapsamında üçüncü kez NATO Zirvesi’ne başkanlık yapacak.

İttifakın geleceğine ilişkin önemli kararlar almak üzere NATO üyesi 29 ülkenin liderlerini Brüksel’de bir araya getiren zirve dolayısıyla 13 farklı müttefikin askeri helikopterleri yarın öğle saatlerinde hava gösterisi yapacak.

Türkiye’den iki T129 Atak helikopterinin de katılacağı gösteriye, NATO müttefikleri ABD, Belçika, Fransa, Almanya, Danimarka, Macaristan, İtalya, Polonya, Romanya, Slovenya ve Çekya’dan toplam 20 helikopter katılacak.

Helikopterler, pazartesi günü konuşlandıkları Belçika’nın Valon bölgesindeki Beauvechain askeri üssünden NATO Karargahına gelerek hava gösterisi düzenleyecek.

YOĞUN GÜVENLİK ÖNLEMİ 

Öte yandan Belçika hükümeti ev sahipliği yaptığı kritik zirve için 2 bin 400 polis memuru ve bin asker görevlendirecek.

Güvenlik önlemleri kapsamında liderlerin toplanacağı NATO Karargahı çevresinde ise bazı yollar ulaşıma kapatılacak.

ZİRVEYİ BİN 600’DEN FAZLA GAZETECİ TAKİP EDECEK 

Zirveyi Brüksel’de bulunan ve dünyanın farklı ülkelerinden gelen bin 600’den fazla gazetecinin takip etmesi bekleniyor.

Gazeteciler zirve için özel inşa edilen 850 çalışma alanlı “Basın Merkezi”nde toplanacak.

NATO liderleri, geçen yıl Mayıs ayında “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” için bir araya gelirken, bu sefer NATO’nun geleneksel olarak her iki yılda bir düzenlediği NATO Zirvesi için toplanacak. Bu çerçevede, yakın dönemde Avrupa Birliği-ABD arasında ilişkilerin özellikle ticaret alanında gerilmesi, ABD’nin büyükelçiliğini Kudüs’e taşıması, İran ve iklim anlaşmalarından tek taraflı olarak çekilmesi ve G7 toplantısının ardından oluşan gergin ortamın yarattığı belirsizliğin, NATO Zirvesi’ne de yansımalarının olması bekleniyor.

TERÖRLE MÜCADELE ANA GÜNDEM MADDELERİ ARASINDA 

Zirvede görüşmeler altı ana başlık altında gerçekleşecek. “Caydırıcılık ve Savunmayı Güçlendirme”, “Terörle Mücadele ve İstikrarı Yayma”, “AB ile İş Birliğini Güçlendirme”, “NATO’yu Modernleştirme”, “Daha Adil Sorumluluk Paylaşımı”, “Ortak Değerler ve Transatlantik Birlik” şeklinde ortaya çıkan ana başlıklar altında, NATO liderleri ittifakın geleceğine ilişkin önemli kararlar alacak.

PKK-YPG/PYD, DHKP-C, FETÖ, DEAŞ gibi terör örgütleriyle aynı anda mücadele eden Türkiye için NATO müttefiklerinin terörle mücadele konusunda daha fazla dayanışma göstermesi büyük önem taşıyor.

Zirvede, terörle mücadelenin ittifak üyelerinin güvenliği için kilit öneme sahip olduğu vurgusunun yapılması bekleniyor. Bu çerçevede zirvede, DEAŞ ile mücadelede uluslararası koalisyonun üyesi olan ve erken uyarı ve gözlem uçaklarıyla (AWACS) destek veren NATO, mücadeleye daha fazla nasıl katkı sunacağını ele alacak.

Yakın dönemde Afganistan’daki Kararlı Destek Misyonu’na üç bin kişilik ek destek tahsis eden NATO müttefikleri, ülkede istikrarın sağlanması için desteğini sürdüreceğini teyit edecek.

NATO liderleri, terörle mücadele kapsamında Irak’ta DEAŞ ve benzeri terör örgütlerinin tekrar ortaya çıkmasını engellemek için Irak eğitim misyonununu resmi olarak başlatacak. Bu bağlamda, Iraklı güvenlik güçlerine eğitim verilecek, askeri akademi ve okullar kurulacak.

TRUMP SORUMLULUK PAYLAŞIMINA ODAKLANACAK 

Zirvenin diğer bir ana gündem maddesi ise sorumluluk paylaşımı olacak. NATO müttefikleri iki yıl önce düzenlenen Varşova Zirvesi’nde 2024’e kadar savunma harcamalarını, gayri safi yurtiçi hasılalarının yüzde 2’sine karşılık gelecek şekilde artırmayı taahhüt etmişti.

Güncel veriler, 29 müttefikin sadece 6’sının bu taahhüdü yerine getirdiğini gösteriyor. Göreve geldiğinden beri müttefiklere savunma harcamalarını artırma çağrısında bulunan ABD Başkanı Donald Trump’ın bu konuya odaklanacağı düşünülüyor.

NATO Zirvesi öncesinde 9 müttefike mektup yollayarak savunma harcamalarını artırmalarını isteyen Trump, zirveden iki gün önce sosyal medya hesabından paylaştığı mesajda da “ABD, NATO’ya tüm müttefiklerden çok daha fazla katkı sağlıyor. Bu adil değil ve kabul edilemez.” ifadelerine yer verdi.

Bu bilgiler ışığında, Trump’ın müttefiklere sorumluluk paylaşımı konusunda yönelteceği muhtemel eleştirilerin zirveye damgasını vurması bekleniyor.

Böylelikle, zirvede son üç yıldır savunma harcamalarında kaydedilen artışa vurgu yapılmasıyla birlikte müttefiklere harcamaları daha fazla artırmaları çağrısı yapılması genel beklentiler arasında yer alıyor.

NATO-AB İŞ BİRLİĞİ 

Zirvede, AB Konseyi Başkanı Donald Tusk, AB Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker ve NATO Genel Sekreteri Stoltenberg arasında zirveden bir gün önce imzalanan ve NATO-AB arasında iş birliğini artırmayı öngören ortak bildirinin detaylarının ele alınması öngörülüyor.

Benzer bir ortak bildiriye 2016 Varşova Zirvesi’nde imza atan liderler, yeni bildirgeyle AB ve NATO arasında iş birliği alanlarını ilerletmeyi planlıyor.

NATO ve AB’nin 22 ortak üyesi bulunuyor. Yakın dönemde ABD’nin AB ülkelerine yönelik ilave gümrük vergi kararının ardından gerilen AB-ABD ilişkilerinin, NATO-AB ilişkilerine de yansımaları olacağı değerlendiriliyor.

YENİ TEHDİTLERLE MÜCADELE EDEBİLEN BİR NATO

NATO’nun temel amacı “müttefiklerini korumak ve yeni tehditlere karşı hazırlıklı olmak” olarak tanımlanıyor. Bu çerçevede, ittifakın yeni tehditlere karşı hazırlıklı olması ve komuta yapısının uyarlanması gerekiyor.

Bu bağlamda, zirvede liderlerin ana gündem maddelerinden biri de NATO’nun “savunma ve caydırıcılık” kapasitesini güçlendirmek olacak.

Müttefikler, NATO’nun askeri hareketlilik ve kuvvetlerin göreve hazırlık seviyelerini artırmayı öngören NATO Hazırlık Girişimi’ne onay verecek.

NATO Hazırlık Girişimi sayesinde 30 mekanize taburu, 30 hava muharip filo ve 30 muharip gemi, 30 gün veya daha az sürede göreve hazır olabilecek kapasitede tutulabilecek.

İttifakın “modernleştirilmesi” kapsamında ise NATO Komuta Yapısı’nın uyarlanması ele alınacak ve kuvvetlerin Avrupa içinde ve Atlantik üzerinden daha hızlı bir şekilde hareket etmesini sağlayacak iki yeni komuta merkezine onay verilecek. 

Yakın zamanda hava, kara ve denizin yanı sıra siber güvenliği da bir askeri alan olarak belirleyen NATO, zirvede siber savunma kapasitesini artırmak için bir “Siber Operasyonlar Merkezi” kurulması için de karar alacak.

MAKEDONYA’YA ‘KATILIM’ DAVETİ BEKLENİYOR 

Zirvede, ittifakın “Açık Kapı” politikası çerçevesinde NATO’ya üye olmak isteyen ve Yunanistan ile isim sorununu çözen Makedonya’ya tüm resmi sürecin tamamlanması koşuluyla üyelik müzakerelerine başlanması için davet gönderilmesi bekleniyor.

Makedonya ve Bosna Hersek’in yanı sıra Gürcistan ve Ukrayna da ittifaka üye olmak istiyor.

Bu çerçevede, NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, zirvenin ikinci gününde Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili ve Ukrayna Devlet Başkanı Petro Poroşenko ile de bir araya gelecek. Bu görüşmelerin ardından Gürcistan ve Ukrayna’daki durum tüm liderlerle NATO Atlantik Konseyi’nde ele alınacak.

“TRANSATLANTİK BİRLİĞE” VURGU 

AB-ABD arasında gerilen ilişkiler ışığında, NATO Zirvesi’nde transatlantik ilişkilerin öneminin altının çizilmesi bekleniyor.

“Transatlantik birliğin 70 yıldır vatandaşları korumaya yardımcı olduğuna” işaret edilecek zirvede, AB-ABD arasındaki iş birliğinin mevcut güvenlik sınamaları karşısında çok daha önemli olduğu vurgulanacak.

NATO’nun işlevini yerine getirebilmesi için birlik ve dayanışma kilit öneme sahip. Geleneksel olarak zirve sonrasında 29 ülkenin onayıyla alınan kararlar da ittifakın bu konuda başarılı olduğuna işaret ediyor.

Bu çerçevede, NATO’nun bir kere daha “birlik” mesajı verebilmesinde ABD Başkanı Trump’ın zirveye yönelik tutumunun belirleyici olacağı değerlendiriliyor.

Kaynak: HaberTürk

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

r57 shell